KVKK'dan Emsal Karar: Kamuda ve Özel Sektörde Parmak İziyle Mesai Takibi Yasaklandı!

Kişisel Verileri Koruma Kurulu (KVKK), çalışma hayatını yakından ilgilendiren tarihi bir karara imza attı. Mesai takibi amacıyla parmak izi, yüz tanıma, avuç içi damar okuma ve iris taraması gibi biyometrik verilerin kullanımının hukuka aykırı olduğuna hükmedildi.

2 Haziran 2026 tarihli ve 33268 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 2026/921 sayılı İlke Kararı, hem kamu kurumlarında görev yapan memurları hem de özel sektör çalışanlarını doğrudan ilgilendiriyor. Kararın en çarpıcı noktası ise, çalışanın "açık rızası" olsa dahi bu sistemlerin kullanılmasının fiilen yasaklanmış olması.

Çalışanın Rızası Artık Tek Başına Yeterli Değil

Daha önceki uygulamalarda idareler ve işverenler, personelden ıslak imzalı "açık rıza" alarak biyometrik sistemleri hukuki bir zemine oturtmaya çalışıyordu. Ancak KVKK, yayımladığı ilke kararında bu yöntemi geçersiz kıldı.

Kurul kararına göre; işçi-işveren (veya idare-memur) ilişkisindeki mevcut "güç dengesizliği", alınan rızanın özgür iradeye dayanıp dayanmadığı konusunda şüphe yaratmaktadır. Ayrıca çalışanın dilediği zaman bu rızayı geri çekebilme hakkı, devamlılık gerektiren mesai takip sistemlerinin işleyişiyle çelişmektedir.

657 Sayılı Kanuna Tabi Memurlar İçin Emsal Teşkil Ediyor

Özellikle kamu personellerini yakından ilgilendiren bu kararın temelinde, Anayasa Mahkemesi'ne (AYM) taşınan bir itiraz yatıyor.

Bir belediyede devlet memuru olarak görev yapan personelin, parmak iziyle mesai takibine itiraz etmesi üzerine başlayan hukuki süreçte AYM; 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu ve 5393 sayılı Belediye Kanunu'nda biyometrik veri işlenmesine izin veren temel bir düzenleme bulunmadığına dikkat çekmişti. Anayasa Mahkemesi, bu durumun "kişisel verilerin korunmasını isteme hakkının ihlali" olduğuna hükmetmişti. KVKK'nın yayımladığı yeni ilke kararı, AYM'nin ve Danıştay 12. Dairesi'nin (avuç içi damar okuyucu iptali) bu içtihatlarını idari düzlemde kesinleştirmiş oldu.

"Ölçülülük İlkesi" İhlal Ediliyor: Alternatif Yöntemler Kullanılmalı

KVKK'nın kararında öne çıkan bir diğer hukuki gerekçe ise "Ölçülülük İlkesi" oldu. Kurul, mesai takibi ve personel denetimi için biyometrik verilerin işlenmesinin "zorunlu" olmadığını vurguladı. Biyometrik sistemler yerine kullanılabilecek ve temel haklara daha az müdahale eden alternatif yöntemler şu şekilde sıralandı:

• Şifreli kart sistemleri

• PIN veya şifre tabanlı girişler

• RFID / NFC özellikli personel kimlik kartları

• Geleneksel ıslak imza

• Kağıt bazlı devam çizelgeleri ve denetçi gözetiminde kayıt

Karara Uymayan Kurumlara Yaptırım Yolda

Kişisel Verileri Koruma Kurulu, yayımlanan ilke kararına aykırı hareket ederek biyometrik veri tabanlı mesai takip sistemlerini (parmak izi, yüz tanıma vb.) kullanmaya devam eden veri sorumlularına, KVKK’nın 18. maddesi hükümleri gereğince idari yaptırım uygulanacağını kamuoyuna duyurdu. Kurumların vakit kaybetmeden mevcut sistemlerini alternatif mesai takip yöntemleriyle değiştirmesi gerekiyor.

Kararı incelemek için tıklayın.